آونوس

خوانش‌ِ «درخت‌ِ انجیر معابد» احمد محمود

خوانش‌ِ «درخت‌ِ انجیر معابد» احمد محمود


یادداشتی بر درخت‌ِ انجیر معابد از انوش‌ صالحی‌ و عبدالعلی‌ دستغیب‌ و جواد مجابی


خوانش‌ِ «درخت‌ِ انجیر معابد» احمد محمودحافظه‌ جمعی‌ مردمان‌ِ ما

انوش‌ صالحی‌
احمد محمود با چهارده‌ عنوان‌ رمان‌ و مجموعه‌ داستان‌ جایگاه‌ تثبیت‌ شده‌یی‌ درادبیات‌ِ معاصر ایران‌ دارد. اولین‌ كتاب‌ او مجموعه‌ داستان‌ مول‌ در سال‌ 1336 وآخرین‌ اثر او رمان‌ دوجلدی‌ «درخت‌ انجیر معابد» در سال‌ 1379 منتشر گردید ؛علاوه‌ بر این‌ باید، در كارنامه‌ ادبی‌ او، از رمان‌های‌ همسایه‌ها، داستان‌ یك‌ شهر، زمین‌سوخته‌، مدار صفردرجه‌ و مجموعه‌ داستان‌های‌ دریا هنوز آرام‌ است‌، بیهودگی‌،زائری‌ زیر باران‌، پسرك‌ بومی‌، غریبه‌ها، دیدار و قصه‌ آشنا نیز نام‌ برد.
روزگاری‌ درباره‌ میزان‌ ارزش‌ و اعتبار آثار بالزاك‌ عقیده‌ بر این‌ بود كه‌ مجموعه‌ آثار او برای‌ بازسازی‌ِ جامعه‌ فرانسه‌ اواخر قرن‌ نوزدهم‌ كفایت‌ می‌كند. امروز می‌توان‌آثار بسیاری‌ در میان‌ نویسندگان‌ دنیا سراغ‌ گرفت‌ كه‌ بازتاب‌ دهنده‌ سیمای‌ مردم‌سرزمین‌های‌ مختلف‌ است‌، و احمد محمود، در كشور ما از جمله‌ این‌ نویسندگان‌است‌. بستر و خاستگاه‌ِ بسیاری‌ از آثار محمود جنوب‌ِ ایران‌ است‌ كه‌ به‌نظر او «سرزمین‌ِحوادث‌ِ بزرگ‌ است‌»؛ اما این‌ بستر نویسنده‌ را در ارایه‌ مضمون‌ و محتوای‌ آثارش‌محدود نكرده‌ است‌. آن‌چه‌ او مطرح‌ می‌كند و از حوادثی‌ هم‌چون‌ كودتا، انقلاب‌ وجنگ‌ می‌گوید در زبان‌ِ مشترك‌ِ مردمانی‌ می‌گنجد كه‌ در این‌ سرزمین‌ پهناور زندگی ‌می‌كنند و جملگی‌ سیمای‌ جامعه‌ شگفت‌ و رو به‌ تحول‌ِ ایران‌ را نشان‌ می‌دهد كه‌ دایماًدر حال‌ پوست‌ انداختن‌ است‌. بخشی‌ از آثار او جنبه‌ اتوبیوگرافیك‌ دارد و از تجربه‌زندگی‌ خودش‌ شكل‌ گرفته‌ است‌. از دیدگاه‌ او «هر نویسنده‌یی‌ تا دوران‌ پیری‌ از روزگاركودكی‌ و جوانی‌اش‌ تغذیه‌ می‌كند؛ یعنی‌ تاثیرگذاری‌ زندگی‌ دوران‌ كودكی‌، نوجوانی‌، وجوانی‌ آن‌قدر نیرومند است‌ كه‌ همیشه‌ به‌هنگام‌ نوشتن‌ آدم‌ زیر نفوذش‌ است‌.» ازآن‌جایی‌ كه‌ دوره‌ نوجوانی‌ و جوانی‌ نویسنده‌ مقارن‌ با یكی‌ از مهم‌ترین‌ رخدادهای‌تاریخ‌ معاصر ایران‌، یعنی‌ نهضت‌ ملی‌ شدن‌ صنعت‌ نفت‌ و متعاقب‌ آن‌ كودتای‌ 28مرداد 1332 بوده‌ است‌، این‌ حوادث‌ انعكاس‌ بسیاری‌ در آثار اولیه‌ او داشته‌ است‌. اما محمود در بازخوانی‌ِ تاریخ‌ دچار كلی‌نگری‌ و محدوداندیشی‌ نمی‌شود و معمولاًحوادث‌ بزرگ‌ را از منشورِ روندِ زندگی‌ِ معمولی‌ِ مردم‌، با ذكر جزییات‌ و جنبه‌های‌خصوصی‌ِ زندگی‌ِ آن‌ها، تصویر می‌كند. او همانند بسیاری‌ از نویسندگان‌ هم‌نسل‌اش‌خود را از داوری‌ و قضاوت‌ درباره‌ مضمون‌ و جهت‌گیری‌ داستان‌ها و شخصیت‌های‌داستانی‌ به‌طور كلی‌ كنار نگه‌ نمی‌دارد.

 

iconبرای دانلود کلیک کنید

icon برچسب ها: , , , ,
  • نوشته: admin
  • تاریخ: 19 ژانویه 2012
  • بدون نظر
  • قصه؛ خوابي که در کودکي متوقف شد

    قصه؛ خوابي که در کودکي متوقف شد

     اين روزها با نفوذ عوامل و وسايل ارتباط جمعي و علاوه بر آن مسائل خاص حوزه هاي شهرنشيني، نقش قصه گويي را کمرنگ کرده است و در حاليکه قصه گويي مي تواند ابزار آموزشي باشد اکنون کمتر در سيستم آموزشي مورد توجه است.

     

    iconبرای دانلود کلیک کنید

    icon برچسب ها: , , , ,
  • نوشته: admin
  • تاریخ: 15 ژانویه 2012
  • بدون نظر
  • خصلت تاریخی گزاره ها

    مرور مجموعه داستان بازمانده نوشته مریم دلباری

    خصلت تاریخی گزاره هابازمانده

    مجموعه «بازمانده» از 10 داستان کوتاه تشکیل شده  است. به ویژگی مشترک داستان ها اشاره می کنیم.
    1- هر 10 داستان به وجه درونی شخصیت ها توجه دارند و از نظر نحوه برخورد با مسائل انسانی، روانشناختی هستند در آنها به ژرفای روان شخصیت ها با توجه به محیط اجتماعی شان و همچنین مشکلات انسان امروز در موقعیت جغرافیایی خاصی توجه شده است؛ به گونه ای که خواننده می تواند از طریق تعمق در جهان داستان ها به رابطه دیالکتیکی این موقعیت و فردیت شخصیت ها پی ببرد. از طرفی برای بیان اندیشه های شخصیت ها عمدتا از شگرد گفتار درونی استفاده شده است. این ویژگی ها داستان ها را در گروه داستان های واقع گرای مدرن قرار داده است.
     

     

    iconبرای دانلود کلیک کنید

    icon برچسب ها: , ,
  • نوشته: admin
  • تاریخ: 12 ژانویه 2012
  • بدون نظر
  • شعر ناسروده

    شعر ناسروده

     قسمت اول ، قسمت دوم ، قسمت سوم
     

     

    iconبرای دانلود کلیک کنید

    icon برچسب ها: ,
  • نوشته: admin
  • تاریخ: 15 دسامبر 2011
  • بدون نظر
  • چگونگی ورود لغات عربی به زبان فارسی

    چگونگی ورود لغات عربی به زبان فارسی

      تطورات زبان فارسی در ضمن 29 قرن  

    ورود مضامین عرفان و تصوف به شعر و نثر فارسی مخصوصاً در قرن ششم هجری كه از اعاظم كتب صوفیه كه به عربی نگاشته شده بود مانند آثار «ابوعبدالرحمن سلمی»، «اللمع فی التصوف» و «آثار ابن عربی» ‌نشأت می گرفت موجب رواج تعداد زیادی اصطلاحات عربی در شعر و نثر فارسی شد

    نثر فارسی از هزار سال پیش تاكنون، تحولات و تطورات بسیار به خود دیده است:

    در اواخر قرن سوم تا اوایل قرن چهارم كه ایرانیان پس از دو قرن بی خطی، صاحب خط شدند، كوشیدند پارسی بنویسند و از نوشتن با انشاء عربی به پارسی بازگردند. دراین خط جدید كه از عربی اقتباس شد طبعاً همسانی خط و ارتباط و علائقی كه با زبان عربی در دویست سال گذشته پیدا كرده بودند موجب ورود لغات عربی به خط و زبان فارسی گشت، اما ایرانیان كه مایل بودند زبان پارسی استقلال خود را حفظ كند،

    می كوشیدند كه در ترجمه كتب عربی به پارسی ـ كه بسیاری از آن كتابها را هم خود ایرانیان در زمانی كه خط نداشتند به عربی نوشته بودند ـ لغات پارسی به كار ببرند، همانگونه كه امروزه مترجمی كه مثلاً زبان فرانسه یا انگلیسی یا زبانهای دیگر متنی را ترجمه می كند مایل نیست حتی یك لغت را به صورت اصلی بیاورد و ترجمه ناشده باقی بگذارد.

    كتبی كه در آغاز شكل گرفتن خط و زبان جدید فارسی(دری) ترجمه شده بیشتر الفاظش پارسی بود و جز لغاتی اصطلاحی كه ناگزیر بودند صورت عربی آن را عیناً نقل كنند اكثر الفاظ به فارسی نوشته می شد كه نمونه های آن ترجمه تاریخ طبری (موسوم به تاریخ بلعمی) و ترجمه تفسیر طبری و حدودالعالم و نظایر آنهاست. در قرنهای چهارم و پنجم نیز اهتمام به پارسی نویسی ادامه داشت و در اغلب كتب تألیفی این دوران، شواهد گویایی موجود است. اما از اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم كه عرفان و تصوف در شعر و نثر فارسی گسترش یافت و تعداد نویسندگان و شاعران صوفی و عارف رو به ازدیاد نهاد، ورود لغات عربی به زبان فارسی افزایش گرفت، زیرا زبان عرفان، زبان رمز و راز و كنایات و اصطلاحات عرفانی بود، و چون لغات و اصطلاحات از كتب عرفانی عربی به فارسی می آمد و معمولاً اصطلاح را چه دینی و چه علمی و چه عرفانی به آسانی نمی شد معادل سازی كرد؛ اصطلاحات عرفانی، همچون اصطلاحات دینی در زبان فارسی شیوع یافت.

    پیش از این ایرانیان، اصطلاحات دینی را هم غالباً به پارسی برگردانده بودند مخصوصاً اصطلاحاتی كه زیاد مورد نیاز بود. مثلاً به جای «صلوة» نماز گفتند و به جای «صوم» روزه گرفتند و حتی نام نمازهای پنجگانه را به فارسی وضع كردند: نماز بامداد، نماز پیشین، نماز دیگر،‌نماز شام، نماز خفتن.

    بعضی لغات و اصطلاحات كه برای هر روز یا برای همه كس در همه حال مورد حاجت نبود معادل سازی نشد مانند: حرب، غزوه، حج، زكوة و مانند آنها.

    ورود لغات عرفانی به فارسی، تعداد الفاظ اصطلاحی را دو چندان یا چند برابر كرد، چون پیش از آن فقط لغاتی دینی و فلسفی و كلامی كه بعضی هم یونانی بود و عربی نبود، همانگونه كه به زبان عربی (با وجود آنكه دروازه لغت را عربها به روی لغات بیگانه بسته بودند) وارد شده بود به فارسی هم ورود پیدا كرد، چه به صورت معرب آن و چه به صورت اصلی. اما سیل اصطلاحات عرفانی كه از كتب عربی صوفیان به ادب فارسی سرازیر گشت و حتی جملات و كلمات قصار صوفیان كه اگر به صورت اصلی ادا نمی شد آن تأثیر را نداشت یا اصولاً مطلوب، مفهوم نمی گشت نظیر «اناالحق» حلاج یا «لیس فی جبتی سوی الله» بایزید بسطامی و نظایر متعدد آنها، موجب شد كه پارسی نویسان نتوانند این سیل الفاظ و تعبیرات و عبارات را مهار كنند و به پارسی برگردانند. سُكر و صحو، تجلی و استتار و مراقبه و الفاظ اصطلاحی بی شمار دیگر، الفاظ معدود و محدودی نبودند كه بتوان به آسانی آنها را ترجمه كرد، چرا كه هركدام علاوه بر معنای اصطلاحی ـ كه اصطلاحی به آسانی قابل تبدیل نیست ـ متكی به عباراتی یا اقوالی بودند نظیر «مشاهده الابرار بین التجلی و الاستتار» كه اینگونه عبارات مرجع و مسند و متكای كلماتی چون تجلی و استتار بود. بنابراین اگر می بینیم آن تقیدی كه بزرگانی چون فردوسی( در شعر)و بیهقی(در نثر) در پارسی نویسی داشتند، در نویسندگان و شاعران قرن ششم یا هفتم دیده نمی شود، دلیل آن نیست كه علاقه نویسندگان قرن ششم به پارسی كمتر بوده است، بلكه موضوع و مطلب كلام و نوشته آنان با موضوعات قرن چهارم متفاوت بود. موضوع كار فردوسی و بیهقی، تاریخ ایران و مسائل مربوط به ایران بود و طبعاً مسائل ایران را با واژه های ایرانی می توان بیان كرد، اما مثلاً كتابی كه مربوط به فلسفه یونان باشد طبعاً با اسامی و الفاظ یونانی سروكار پیدا می كند و نمی توان از استعمال لفظ یونانی پرهیز كرد، همچنین است مثلاً تفاوت ترجمه تفسیر طبری كه تفسیر قرآن كریم است با ترجمه تاریخ طبری (بلعمی) كه با زبان عربی كمتر ارتباط دارد.

    در متون قرنهای چهارم و پنجم نیز آن دسته از نوشته ها كه صرفاً مربوط به ایران و ایرانی بوده بیشتر الفاظش فارسی است. اما در همین زمان می بینیم كه بعضی نامه ها از سلاطین ایران كه به خلفای عباسی نوشته می شد یا تماماً عربی است یا اگر هم می خواستند با فارسی نویسی شخصیت خود و كشور خود را بنمایانند باز لغات عربی در آن بیشتر از نامه های معمولی داخلی بود، و حتی كاتبان سلاطین در

    نامه های داخلی هم برای اظهار فضل مخدوم خود و خود، به نوشتن نامه هایی مشحون از لغات دشوار و حتی مهجور عربی پرداختند. كتابهایی چون «التوسل الی الترسل» و «عنبة الكتبة» شاهد بارز این مطلب است.

     و این اصطلاحات دهان به دهان می گشت موجب شد كه حافظ بگوید: «دهان پر از عربی است.»

    منبع: برگزیده ی متون فارسی – منوچهر دانش پژوه


    چگونگی ورود لغات عربی به زبان فارسی

     

    iconبرای دانلود کلیک کنید

    icon برچسب ها: , , ,
  • نوشته: admin
  • تاریخ: 9 دسامبر 2011
  • بدون نظر
  • چون اهل قبله هستم فراموش شدم

    چون اهل قبله هستم فراموش شدم

    نقد آثار شاعری جامع الاطراف

    چون اهل قبله هستم فراموش شدمنشست نقد و بررسی مجموعه آثار سیدعلی موسوی گرمارودی شاعر دینی و مترجم قرآن به مناسبت روز شعر و ادب فارسی و با حضور بهاءالدین خرمشاهی، محمدکاظم کاظمی، یوسفعلی میرشکاک، بهروز یاسمی و حسین آهی روز شنبه به همت مدیریت فرهنگی ـ هنری منطقه 11 تهران در فرهنگسرای انقلاب برگزار شد.
    به گزارش خبرنگار مهر، نخستین سخنران این نشست که اجرای آن را محمود اکرامی‌فر بر عهده داشت، محمدکاظم کاظمی بود که در ابتدا گرمارودی را از جمله شاعران مطرح و نوپرداز حوزه شعر آئینی و از بنیانگذاران شعر از انقلاب خواند و گفت: ما با یک شاعر جامع‌الاطراف مواجهیم؛ شاعری پرکار که در حال و هواهای گوناگونی کار کرده است.

    کاظمی: “خط خون ” برجسته‌ترین شعر خطابی گرمارودی است

    او با بیان اینکه “موسوی گرمارودی هم در قالب‌های نو شعر گفته است و هم در قالب‌های کُهن” افزود: برجسته‌ترین کارهای او هم در دو قطب دور هر دوی این قالب‌ها قرار می‌گیرد؛ یعنی قصیده و شعر سپید. نوسروده‌ها هم ساقه اصلی آثار این شاعر است که خود به دو دسته تقسیم می‌شود؛ شعرهای خطابی که برای اثبات نوعی تفکر است و شعرهای انداوم‌وار که حالتی عاطفی دارند.

     

    iconبرای دانلود کلیک کنید

    icon برچسب ها: , , , ,
  • نوشته: admin
  • تاریخ: 8 دسامبر 2011
  • بدون نظر
  • از مهر علی دلم نخواهد بگسست

    از مهر علی دلم نخواهد بگسست

    سیمای علی (ع) در آثار نیما یوشیج

     
    از مهر علی دلم نخواهد بگسستعلی (ع) امام مهربانی ها و آموزگار عملی ایمان، یقین، حکمت، عبادت، عشق و عدالت است «جر جرداق مسیحی» از زبان همه ی مردم درباره اش نوشت، مادر دهر عقیم است از زادن فرزندی چون علی (ع)
    اولین نتیجه ی مقایسه ی تاریخ و اسطوره شاید این باشد که کاراکترها و حوادث اساطیری از تاریخ بزرگ تر و شگفت انگیز ترند، اساطیر عموماً حیران گاه عقل و عمل و اندیشه اند اما حضرت علی (ع) حقیقی است که در ورای اساطیر قرار دارد و هرگز هیچ کاراکتر اسطوره ای را به جهت عدم جامعیت توان سنجه و قیاس با حقیقی تاریخی به نام علی (ع) نیست و درست از همین نقطه است که آن بزرگ به کشف این عبارت زیبا نایل شد که «علی، حقیقی بر گونه ی اساطیر» (1)است.

     

    iconبرای دانلود کلیک کنید

    icon برچسب ها: , , , ,
  • نوشته: admin
  • تاریخ: 12 نوامبر 2011
  • بدون نظر